De volgende drie initiatieven zijn genomineerd voor de Van der Leeuwprijs 2026: Stichting Culturele Persoonlijke Ontwikkeling, Mathenesse aan de Maas en Weggeefwinkel Delen is Helen. Welk initiatief mag op het Stadmakerscongres de prijs in ontvangst nemen? Lees verder om deze initiatieven beter te leren kennen.
1. Stichting Culturele Persoonlijke Ontwikkeling
Rotterdam Prins Alexander telt bijna 100.000 inwoners, maar kent weinig plekken voor podiumkunst, ontwikkeling en ontmoeting. Stichting CPO besloot niet te wachten tot die culturele infrastructuur vanzelf zou ontstaan en realiseerde Podium Oost: een nieuwe, flexibele plek voor makers, publiek en culturele initiatieven. Podium Oost bouwt voort op jarenlange inzet van CPO voor talentontwikkeling, kunsteducatie, evenementen en cultuur in Rotterdam-Oost. Makers kunnen er repeteren, experimenteren en presenteren; bewoners kunnen dichtbij huis podiumkunst beleven; organisaties krijgen ruimte voor eigen initiatieven. De betekenis reikt verder dan één zaal. Podium Oost verbindt Prins Alexander met het culturele netwerk van de rest van Rotterdam en draagt bij aan een ecosysteem dat in dit gebied nog beperkt aanwezig is. Podium Oost maakt letterlijk ruimte voor cultuur waar die ruimte lange tijd ontbrak.
2. Mathenesse aan de Maas
Mathenesse aan de Maas laat zien hoe bewoners zélf stadmakers kunnen zijn. Vanuit een wijk die niet altijd positief wordt gezien, bouwt de stichting sinds 2019 aan een sterkere, groenere en meer verbonden Mathenesse. Sinds 2023 ligt het bestuur in handen van bewoners. De kracht zit in de combinatie van doen, verbinden en ruimte geven. Met huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten brengt Mathenesse aan de Maas bewoners, makers, ondernemers en organisaties bij elkaar. Kleine, laagdrempelige ontmoetingen groeien zo uit tot een netwerk waarin mensen elkaar leren kennen, ideeën delen en zelf initiatief nemen. De stichting werkt niet vóór de wijk, maar mét de wijk: bewoners zijn organisator, maker, gastheer én deelnemer. Daarmee ontstaat eigenaarschap en een positieve blik op een gebied dat volop in ontwikkeling is. Mathenesse aan de Maas belichaamt de Rotterdamse cultuur van samen stadmaken: praktisch, inclusief, creatief en met de overtuiging dat verandering begint bij bewoners zelf.
3. Weggeefwinkel Delen is Helen
Van weggeefwinkel tot circulaire maakplek, Delen is Helen oefent voor de circulaire samenleving. Bij weggeefwinkel Delen is Helen is alles gratis, gelden geen regels en staat radicale vriendelijkheid centraal. Iedere woensdagochtend ontvangen zij met 14 vrijwilligers zo’n 250 bezoekers en geven maandelijks zo’n 5.000 kilo spullen door. De weggeefwinkel is geen doel op zich, maar een onderzoek naar hoe een circulaire samenleving vorm kan krijgen. Samen met de gemeente Rotterdam en Provincie Zuid-Holland zoeken zij naar een duurzaam bestaansmodel, zodat iedere wijk een weggeefwinkel kan starten. Delen is Helen is in oktober 2024 gestart met een pop-up weggeefwinkel in de Agniesebuurt. De stagnerende herontwikkeling gaf ruimte voor uitbreiding en inmiddels is het uitgegroeid tot een weggeefwarenhuis met weggeeftuincentrum, een podium voor cultuur en Agnes circulaire maakplek met een wijkweverij, textiel- en kunstwerkplaats, gereedschapsuitleen en repaircafé. De weggeefwinkel is volledig circulair. Spullen die niet via de winkel een plek vinden worden verwerkt in de maakplek of doorgegeven aan organisaties in Rotterdam.
Over de Van der Leeuwprijs
De Van der Leeuwprijs wordt sinds 2009 jaarlijks uitgereikt door de Van der Leeuwkring, een betrokken groep Rotterdamse opdrachtgevers die vanaf de oprichting in 2005 werkt aan de verbetering van de stad Rotterdam. Met de Van der Leeuwprijs wil de kring Rotterdamse initiatieven ondersteunen en inbedden in het bredere debat over de ruimtelijke kwaliteit van de stad.
Meedoen aan de Van der Leeuwprijs 2025 kon via een Open Oproep. Dit jaar ontvingen we 15 inzendingen. Bekijk ze hier.
Tijdens de opening van het Stadmakerscongres op vrijdag 13 november a.s. maken we de winnaar van de Van der Leeuwprijs 2026 bekend. De winnaar ontvangt een geldbedrag van 5000 euro om het initiatief verder door te ontwikkelen en zo hun toegevoegde waarde voor de stad te verstevigen.