Dit zijn de inzendingen die meedingen naar de Van der Leeuwprijs 2025. Lees in dit artikel hoe deze initiatieven bijdragen aan een mooier Rotterdam. Benieuwd naar de winnaar? Houd onze kanalen in de gaten! De winnaar wordt bekend gemaakt op 14 november tijdens het Stadmakerscongres 2025.
Bos op Poten
Het Bos op Poten op het Handelsplein is stadmaken op z’n Rotterdams: handen uit de mouwen. Met mobiel groen, bomen in bakken, wordt er niet alleen gepraat over stadsvergroening, het wordt meteen uitgeprobeerd. Hierbij bepalen bewoners de inrichting van het plein door de bomen zelfstandig te verplaatsen. Bij het Bos op Poten ontstaat wederkerige zorg tussen bomen en bewoners. Bomen koelen, vangen CO2 op, filteren lucht en dragen op veel meer manieren bij aan klimaatadaptatie. Omgekeerd geeft een actieve groep van 25 bewoners 2-3x per week water. Dat houdt de bomen gezond, en de buurt!
Stichting De Veilige Nacht
Stichting De Veilige Nacht zet zich in voor een sociaal veilig en vrij nachtleven in Rotterdam. Van club tot festival en van gesprek tot actie. Ze creëren ruimte voor samenwerking door hun rol als facilitator: zij brengen mensen samen, openen het gesprek en bespreken taboes. Zo bouwen ze niet alleen aan een veiligere nacht, maar ook aan een cultuur van bewustzijn, inclusie en onderlinge steun.
AMPFEMININE
AMPFEMININE is een Rotterdams dj-collectief opgericht in 2019 dat zich inzet om de zichtbaarheid van vrouwelijke en non-binaire artiesten in de elektronische muziekscene te vergroten. Ze organiseren feesten, talks en workshops over DJ’en, muziekproductie en branding om artiesten te ondersteunen bij het verder ontwikkelen van hun vaardigheden.
Oud House
Oud House is een cultureel platform in BoTu waar jonge makers exposeren en waar urgente stedelijke thema’s centraal staan. Vanuit het monumentale wooncomplex van J.J.P. Oud organiseert het initiatief tentoonstellingen, lezingen en programma’s rond onder andere wonen, gendergelijkheid en sloopbeleid. Met een actieve rol op het Visserijplein verbindt Oud House buurt, stad en creatieve netwerken.
Schaap op de Noordpool
Schaap op de Noordpool zorgt dat iedereen kan genieten van de podiumkunsten. Er is met nadruk ruimte voor mensen met een smalle beurs, een beperking en/of neurodivergentie. Vaste activiteiten zijn drie theatergroepen, een open podium, radioprogramma en regelmatige workshops. Dat wordt zoveel mogelijk vanuit de community georganiseerd. Vrijwilligers en spelers vormen het hart van de organisatie. Samen bedenken zij waar de voorstellingen over gaan en welke workshops ze willen. Voor artistieke en organisatorische ondersteuning zet Schaap op de Noordpool professionele kunstenaars en artiesten in. Iedereen krijgt de kans om te groeien en zich te ontwikkelen; op persoonlijk, sociaal en artistiek vlak.
Stichting WIjkcollectie
Stichting Wijkcollectie zet cultuur en erfgoedverhalen in als motor voor verandering en eigenaarschap van bewoners. In Rotterdamse wijken ontwikkelen zij samen met bewoners rituelen, films, musea zonder muren en collectieve kunstwerken die de publieke ruimte veranderen. Zo ontstaat een infrastructuur van verhalen waarin bewoners hun geschiedenis, dromen en trots zichtbaar maken. Daarnaast leggen zij verhalen vast in een duurzaam archief dat de diversiteit van de stad bewaart.
De Weggeefwinkel
De Weggeefwinkel is het resultaat van het vooronderzoek naar circulaire initiatieven in de Agniesebuurt en Provenierswijk. De Gemeente Rotterdam heeft de ambitie in 2050 volledig circulair te zijn. Met deze winkel wordt er gedacht aan een duurzame toekomst. Heb je iets nodig en wil je het niet nieuw kopen? In de weggeefwinkel is alles gratis. Heb je spullen over die te mooi of te goed zijn om weg te gooien? Breng ze naar de weggeefwinkel en geef ze door. Iedereen is welkom. De weggeefwinkel heeft een hefboomfunctie in de wijk. Het is een bruisende plek in de wijk, voor jong en oud, alle culturen en alle lagen uit de samenleving.
Stichting Iedereen aan Boord
Iedereen aan Boord is een bewonersgedreven Rotterdamse stichting die werkt aan een duurzame, inclusieve en veerkrachtige wijkgemeenschap op het Noordereiland. Wat begon met één geveltuin is uitgegroeid tot een breed palet aan duurzaamheidsprojecten: groen (biodiversiteit), geel (circulaire economie), blauw (waterbeheer) en rood (samenredzaamheid en welzijn). Vanuit hun verzamelplek midden in de wijk organiseren ze o.a. een spullen-ruilwinkel, wekelijkse clean-ups, klimaatcoaching, een buurtklusbrigade, vergroeningsacties, een wijkenergiecoöperatie, samenwerkingen met lokale boeren voor gezonde voeding en nog veel meer. De aanpak van Iedereen aan Boord combineert lokaal doen en denken. Ze versterken gemeenschapszin, bouwen aan duurzame oplossingen en leveren lessen waar ook andere buurten inspiratie uit halen. Zo laten initiatiefneemster Ellen en haar initiatief Iedereen aan Boord zien hoe lokaal initiatief bijdraagt aan een circulaire en inclusieve stad.
Stichting Brugwachtershuisjes
Stichting Brugwachtershuisjes is een vrijwilligersorganisatie die zich inzet voor duurzaam hergebruik van leegstaande brugwachtershuisjes in Nederland. Bewoners, lokale organisaties, kunstenaars en ondernemers experimenteren tot eind 2026 met het tijdelijk hergebruik van de vier brugwachtershuisjes aan de Koninginnebrug. Van (naai-)atelier, pop-ups van startende ondernemers en exporuimte tot plantenbieb, voorleesplek of ontmoetingsruimte. Met als uiteindelijk doel nieuwe invullingen te vinden voor de betreffende huisjes en daarmee nieuwe verhalen te maken en te verbinden aan deze historische plek in Feijenoord. De brug en de huisjes (1929) zijn rijksmonumenten en staan leeg sinds de brug op afstand wordt bediend.
Tarwe Tuin
Het project Tarwe Tuin wil in de Rotterdamse Tarwewijk een productielijn opzetten waarin plastic afval kan worden verwerkt tot hoogwaardige ‘groene’ straatmeubels. Deze verplaatsbare meubels, die ook als plantenbak dienen, worden gebruikt door de buurt(bewoners) om stenige plekken laagdrempelig om te toveren tot groene ontmoetingsplekken. Hiermee kan het gesprek beginnen tussen bewoners en gemeente met als einddoel permanente verbeteringen in de openbare ruimte. Het doel is om een volledige productielijn binnen de wijk te faciliteren – van afval verzamelen tot meubelmaken tot het activeren van de openbare ruimte. Dit gebeurt in samenwerking met de sociale werkplaats van circulaire kwartiermaker Maarten Meijer in de Tarwewijk. De plasticwerkplaats wordt toegankelijk voor buurtbewoners.
Stadskwekerij De Kas
Stadskwekerij De Kas is een inspiratiebron voor biodiversiteit in Rotterdam. Sinds 2016 transformeren bewoners een oud kassencomplex in het hart van Blijdorp tot een schuilplaats voor natuur én mens. Vrijwilligers runnen er een kwekerij waar gifvrije planten gekweekt worden die goed zijn voor wilde bijen, vlinders en andere dieren. In de ecologische tuin zien bezoekers laagdrempelige voorbeelden voor meer natuurlijk groen en regenwateropvang. In de kassen is een groene huiskamer waar bewoners elkaar wekelijks ontmoeten. Bij De Kas krijg je goed plantadvies en hulp bij je eigen groene project, zodat je direct aan de slag kunt. Via Groen010 zet De Kas zich in voor een groot en sterk groen netwerk. Met haar pionierswerk en impact is De Kas nu ook een grote inspiratiebron voor studenten en onderzoekers die willen weten hoe we dit allemaal voor elkaar krijgen. Jonge mensen putten hoop uit onze aanpak: gewoon klein beginnen en laten groeien.
Stichting Wijktheater De Buurvrouw
Stichting Wijktheater De Buurvrouw is sinds 2018 een bewonersbedrijf in Rotterdam-Schiebroek dat dagelijks werkt aan een sterke, veerkrachtige gemeenschap. Vanuit het Asset Based Community Development (ABCD) gedachtegoed geloven zij dat de kracht in de wijk zelf zit: bewoners met ideeën, talenten en energie. Zij faciliteren en stimuleren die kracht door ruimte, kennis en middelen beschikbaar te maken. De activiteiten draaien grotendeels op eigen inkomsten, die zij bewust herinvesteren in initiatieven van wijkbewoners. Zo maken zij het mogelijk dat ideeën van onderop daadwerkelijk bloeien en bijdragen aan verbinding, trots en perspectief in de buurt.
RoCoCo
Coöperatief wonen biedt veel voordelen. Het zou naast koop en huur een derde serieuze woonvorm in Rotterdam moeten worden. De Rotterdamse Coalitie voor WoonCoöperaties (RoCoCo) spant zich in om dit voor elkaar te krijgen. Bestaand vastgoed kan daarin een rol spelen. Niet alle gebouwen zijn geschikt om uiteenlopende redenen. RoCoCo wil nader onderzoek doen om te kunnen bepalen welke eigenschappen bestaand vastgoed moet hebben om geschikt te zijn voor een wooncoöperatie.
Mensa Mensa
Mensa Mensa is een nieuwe basisvoorziening voor betaalbaar goed eten in Rotterdam Zuid. Opgezet in 2023 serveren zij jaarlijks zo’n 40.000 gezonde maaltijden in de wijk. Dat doen ze als volksrestaurant waar je dagelijks een gezonde maaltijd voor snackbarprijzen eet of meeneemt. Met daarnaast een grote mealprep keuken, waar bewoners in 3 uur tijd samen met een kok een gezond weekmenu koken voor €10. Iedere woensdag geeft Mensa Mensa gratis kookles aan buurtkinderen. En we hebben een leerwerktraject voor werkzoekenden uit de wijk, die worden opgeleid tot koks voor de 21ste eeuw. Mensa Mensa brengt meerdere maatschappelijke opgaves samen: het vergroot voedselzekerheid, verbetert voedselvaardigheden, biedt een ‘plek van ons’ die sociale verbinding versterkt.
N8W8 R'dam
N8W8 R’dam is een initiatief dat zich op een unieke manier bijdraagt aan de sociale en ruimtelijke kwaliteit van Rotterdam. Door het organiseren van laagdrempelige, creatieve en verbindende nachtevenementen maakt N8W8 de stad toegankelijk voor een breed en divers publiek. Het project versterkt de nacht als publieke ruimte, waar bewoners en makers elkaar ontmoeten, experimenteren en samenwerken. Daarmee vergroot N8W8 niet alleen de leefbaarheid van de stad, maar ook de zichtbaarheid en erkenning van de Rotterdamse nachtcultuur als essentieel onderdeel van het stedelijk ecosysteem. De kracht van N8W8 ligt in het verbinden van uiteenlopende gemeenschappen en het stimuleren van een inclusieve stedelijke identiteit. N8W8 wil zijn impact verbreden, structureler inbedden in het stedelijke debat en bijdragen aan een veerkrachtig en toekomstbestendig Rotterdam dat dag én nacht bloeit.
Dansschool Bellyssima en SisterFit Club
Dansschool Bellyssima en SisterFit Club zetten zich in om het monumentale Beatrixbad (onderdeel van het Oostelijk Zwembad) te transformeren tot een kloppend hart voor beweging. Een plek waar Rotterdamse vrouwen – van jonge moeders tot vrouwen die trauma’s dragen, van ontdekkende expats tot geëmigreerde oma’s – hun lichaam kunnen terug claimen, kracht kunnen vinden en nieuwe vriendschappen kunnen sluiten. Een plek waar dans, coaching en themabijeenkomsten generaties en culturen verbinden. Zij willen eenzaamheid doorbreken en sociale cohesie versterken, met dans en plezier als universele taal. Doel is om het leegstaande Beatrixbad te ontwikkelen tot een duurzame thuisbasis die vrouwen versterkt en Rotterdam blijvend verrijkt.
De Kaai Markt
De Kaai Markt versterkt de sociale verbindingen in Feijenoord door de buurt actief te betrekken bij de publieke ruimte. Bij het historische Unilevergebouw krijgen bewoners de kans om tweedehands spullen te verkopen, waarmee ze verantwoordelijkheid, ondernemerschap en praktische vaardigheden ontwikkelen. Het initiatief brengt de wijk bij elkaar: buurtbewoners ontmoeten elkaar, wisselen ervaringen uit en organiseren hun kraam. Ook kinderen leren ondernemen, bijvoorbeeld door eigen spullen te verkopen of mee te helpen, wat hun zelfvertrouwen en sociale vaardigheden vergroot. De markt stimuleert bovendien een circulaire economie, doordat gebruikte spullen een tweede leven krijgen en bewoners worden gestimuleerd bewuster om te gaan met spullen. Hierdoor draagt de Kaai Markt bij aan duurzaamheid in de wijk.