Het Stadmakerscongres 2025 is voorbij. We zien je graag op 13 november 2026 in Theater Zuidplein!
Ons grondbeleid staat onder druk. De huidige rekenmethodes en bepaalde aannames blijken niet langer toereikend om het woningtekort en klimaatproblemen aan te pakken. In dit atelier, dat georganiseerd wordt in het kader van het NWA onderzoeksprogramma Red&Blue, onderzoeken we aan de hand van verschillende perspectieven en financieringsmodellen hoe we tot nieuwe systemen kunnen komen en welke gevolgen dat heeft voor burgers, overheden en ontwikkelaars.
Klimaatverandering, in combinatie met ontwikkellocaties in laaggelegen polders en buitendijkse gebieden, stellen urgente uitdagingen aan ons grondbeleid. Rekenmethodes als de GREX en de aanname dat woningbezit in waarde moet vermeerderen zijn vanzelfsprekendheden geworden die bepalen wat we wel en niet bouwen. Hetzelfde geldt voor risicovolle investeringen in combinatie met grote maatschappelijke verantwoordelijkheden. Deze exploitatiemodellen blijken niet langer toereikend om het woningtekort op te lossen en in te spelen op de groeiende gevolgen van klimaatverandering.
Maar hoe komen we naar nieuwe rekenmethodes en systemen? Hoe onderbouwen we dan de benodigde keuzes? En welke gevolgen heeft dat voor de verschillende partijen die hier afhankelijk van zijn, van burger en overheid tot ontwikkelaar? In dit atelier lichten we alternatieve financieringsmethoden en verschillende perspectieven rond de GREX uit. Hiermee verkennen we nieuwe toekomstperspectieven rondom grondbeleid.
ATELIERMEESTER
Paul Gerretsen is sinds 2008 agent van Vereniging Deltametropool, de onafhankelijke denktank voor metropolitane ontwikkeling in de Eurodelta. De vereniging verbindt overheid, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen, bedrijfsleven en betrokken burgers en fungeert als platform én laboratorium. De focus ligt op de strategische ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. Als spreker en moderator behandelt hij thema’s als stedelijke groei, duurzame mobiliteit, waterbeheer, energietransitie en ruimtelijke kwaliteit. Hij leidt een team van “onderzoekers en ontwerpers” dat samen met de leden vernieuwende projecten ontwikkelt en realiseert. Daarnaast draagt Gerretsen geregeld bij aan bijeenkomsten van het NWA onderzoeksprogramma Red&Blue waar Vereniging Deltametropool deel van uitmaakt.
Tafels
Schuif aan bij een van de werktafels, geleid door verschillende initiatieven en partijen. Allemaal bekijken ze de GREX vanuit hun eigen perspectief.
1: Gemeentelijk perspectief op de GREX
Tafelvoorzitter: Lucas Spijkerman (Gemeente Rotterdam)
Binnen de GREX is er weinig bewegingsruimte om extra te investeren in preventie of klimaatadaptieve publieke ruimte. Daardoor raken de keuzes die in de GREX worden gemaakt, de gemeente vaak pas na oplevering. Welke stappen kan de gemeente ondernemen voor extra investeringen in een klimaatadaptieve toekomst?
2: Maatschappelijk perspectief op de GREX
Tafelvoorzitter: Sanne van Manen (Platform Woonopgave)
Zodra er te veel buurtbewoners in bezit zijn van een woning met problematiek door wateroverlast, ontstaat er een maatschappelijk probleem. Op individuele basis komen deze huiseigenaren er niet meer uit, daarnaast moeten deze problemen vaak in een keer voor een heel blok aangepakt worden.
3: Perspectief van de projectontwikkelaar op de GREX
Tafelvoorzitter: Margriet Schepman (NEPROM)
Welk risico loopt een ontwikkelaar bij het bouwen en ontwikkelen voor klimaatadaptieve wijken? Vereist het een ander type woningen? Wat als er tijdens de bouw grote regenval plaatsvindt? En in hoeverre botst het belang van snel en goedkoop bouwen (denk aan de woningcrisis) met klimaatadaptief bouwen?
4: Perspectief vanuit de ministeries en waterschappen op de GREX
Tafelvoorzitter: Lilian van Karnenbeek (Universiteit Utrecht)
Hoe kan een ministerie bijdragen aan een GREX die met klimaatadaptatie rekening houdt en toch op 0 uitkomt? Hoe kunnen we nadenken over nationale wetgeving/richtlijnen rondom klimaatadaptiviteit? Wat moet er qua nationale wetgeving veranderen om meer publieke investeringen/een bredere GREX mogelijk te maken?
5: Perspectief individuele huiseigenaar op de GREX
Tafelvoorzitter: Sara Vermeulen (Hogeschool Rotterdam)
De individuele huiseigenaar loopt risico bij gevolgen van klimaatverandering. Op het moment dat een woning te maken krijgt met schimmel, verzakking of overmatige lekkage is de huiseigenaar op dit moment afhankelijk van anderen. Bij deze tafel willen we aan de slag met het handelsperspectief van de individuele huiseigenaar. Wat kan deze persoon doen?
6: Perspectief van de woningcorporatie op de GREX
Tafelvoorzitter: Melvin Pool (Woonstad Rotterdam)
Corporaties hebben een belangrijke rol in de ontwikkeling van klimaatadaptieve woningen. Doordat zij verantwoordelijk zijn voor zowel de ontwikkeling als de verhuur van betaalbare woningen, is investeren in klimaatadaptiviteit voor hen van groot belang. Voor welke uitdagingen staan zij in de benodigde aanpassingen van de GREX?
7: Coöperatief financieren
Tafelleider: Aart Cooiman (Rabobank)
Door woonprojecten in de toekomst coöperatief te financieren, worden de risico’s van klimaatverandering collectiever gedragen. Welke mogelijkheden bieden wooncoöperaties bij het investeren in klimaatadaptiviteit? En hoe werkt dat bij het vooraf investeren in dit soort faciliteiten?
